Het geheim van schoonheid in grafisch ontwerp

De gulden snede, een gouden verhouding

Wat heeft design met de lengte van je vingerkootje te maken? Of de Mona Lisa met het hart van een zonnebloem? De gulden snede, in moderner Nederlands: de gouden verhouding, duikt op de meest onverwachte plaatsen op. Het is een eeuwenoude formule die schoonheid met wetenschap verbindt.


Lees hoe je de gulden snede ontdekt en hoe Big Bang Brands deze gebruikt bij ontwerpen.


WAT IS De gulden snede?

Wat is er zo geweldig aan de Mona Lisa en de piramides in Egypte? Het antwoord is: de gulden snede.

Mona Lisa | bron: Simply.Science

De gulden snede (golden ratio) is een stukje eeuwenoude wiskunde. Het getal geeft een speciale verhouding van lijnstukken aan: stel dat je twee lijnen hebt van lengte a en b, dan voldoen deze aan de gulden snede als de gezamenlijke lengte van de lijnen zich verhoudt tot a op dezelfde manier dat a zich verhoudt tot b.


Of een andere uitleg: als (a+b)/a gelijk is aan a/b, dan is de uitkomst van die breuk precies de gulden snede. De gulden snede, staat gelijk aan het getal 1,618 en is de 21ste letter van het Griekse alfabet Φ (spreek uit: ‘Fie’).


Ga mee op reis naar de middeleeuwen

Φ is op allerlei plaatsen te ontdekken. Het staat voor balans en is een stuk zichtbaarder dan je denkt. Van orkanen, bloemen, sterrenstelsels en schelpen tot bijvoorbeeld de verhouding tussen de lengte van het middelste botje in je vinger tot het langste botje en het kortste botje.



In de vroege middeleeuwen bedacht Fibonacci het antwoord op de vraag waarom deze verhouding zo vaak terug te vinden is. De Fibonacci-reeks is de som van de twee cijfers ervoor. Dus: 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21… (en zo kun je oneindig doorgaan).


De Grieken gebruikten de Fibonacci-reeks om hun ontwerpen te ondersteunen met een visueel patroon. Als je de reeks in vierkanten verandert en ze naast elkaar legt om rechthoeken te maken, vormt zich een spiraal (de gouden spiraal).

Hoe vind je de gulden snede?

De gulden snede is dus een herhalend patroon van vierkanten. De verhouding van de zijdes van de grootste vierkant is precies de gulden snede. De op één na kleinste vierkant begint op de langste zijde van de grootste vierkant en - je raadt het al - de verhouding van de deellijn is Φ.


Bron: Juan Ángel Paniagua Sánchez

Op deze manier worden steeds kleinere vierkanten getekend met dezelfde verhouding. Deze verkleining gaat tot in het oneindige door.


Vervolgens wordt van elke rechthoek de diagonaal getekend. Deze diagonalen snijden elkaar in hetzelfde punt. Teken nu een logaritmische spiraal (bekend van de slakkenhuizen) en de gulden snede laat zich zien in de vorm van een gouden spiraal.


Nu lijkt het nog een ingewikkeld en wiskundig verhaal. Maar zie wat er gebeurt als je de gulden snede toepast op de Mona Lisa, een schilderij van Rafael di Sanzio of Michelangelo?




Hoe gebruikt Big Bang Brands de gulden snede?